یادداشت/ نظام صنفی كشاورزی؛ داشته ها و بایدها

مهندس علی شفیعی علویجه، رئیس گروه حمایت و توانمندسازی دفتر امور تشكلهای كشاورزی

این چند جمله و با هم خوانی، حاصل چندین بازدید و دیدار از نظام های صنفی كشاورزی و اهالی و مسئولین آن در استان های كشور است كه شاید تجارب و نكات مترتب بر آن راه و روزنی باشد برای پیشرفت نظام صنفی.  

1- محدود شدن كاركردهای نظام صنفی به موارد محدود استفاده پروانه فعالیت همچون بیمه و تسهیلات، از توانمندی نظام صنفی كاسته و ضمن كاهش تعداد اعضا اقبال لازم برای پذیرش نظام صنفی در مجموعه ادارات استانی و شهرستانی از جمله جهادكشاورزی را نیز كاهش خواهد داد. این در حالی است كه كاركردهای نظام صنفی بسیار فراتر از آن می باشد كه هم برای كشاورزان و هم برای دستگاههای اجرایی مرتبط ناشناخته مانده است.  لذا نظام های صنفی بهتر است كاركردهای پنهان نظام صنفی را كه حاصل زحمات و پیگیری های آنان در حوزه های مختلف می باشد را مرتباً ارائه نمایند تا كشاورزان و كارگزاران دولتی بدانند كه نظام صنفی پیگیر چه اموری است.

2- كم توجهی به رعایت مفاد آیین نامه، اساسنامه و دستورالعملهای مقرر شده از جمله رعایت نكات لازم در برگزاری جلسات، تدوین برنامه های اجرایی سالانه، تشكیل مستمر كارگروه های مرتبط با نظام از جمله كارگروه تعیین ابعاد اقتصادی، ارتباطات و تعامل ضعیف با ادارات مرتبط در سطح شهرستان و استان و ضعیف بودن دبیرخانه های دولتی استانی و شهرستانی نظام صنفی از مسایلی است كه موفقیت نظام صنفی كشاورزی در برخی استان ها را تحت تأثیر خود قرار داده است.

3- حمایت و هماهنگی بیشتر توسط مجموعه جهادكشاورزی در سطح استان و شهرستان ها یكی از نیازهای نظام های صنفی در برخی استان ها است كه متأسفانه مورد كم توجهی قرار دارد. این امر علیرغم ابلاغیه وزیر جهادكشاورزی در این خصوص است و سازمان جهادكشاورزی استان ها نیز موظف به ارائه گزارش در این خصوص به وزارت جهادكشاورزی می باشند.

4- یكی از اقدامات مثبت و در دست اجرای تعاون روستایی و نظام صنفی در برخی استان ها، تشكیل جلسات با فرمانداران شهرستان ها است كه توانسته در پیشرفت و پیشبرد اهداف اجرایی نظام صنفی موثر واقع شود و انتظار می رود با پیگیریهای بعدی نظام های صنفی و همچنین سازمان تعاون روستایی بتواند در ارتقای هر چه بیشتر و بهبود فعالیتها و اقدامات مؤثر و مفید واقع گردد.

5- علیرغم مشكلات متعدد نظام صنفی كشاورزی با تلاش و زحمات اعضای هیأت مدیره در شهرستان ها و استان ها تشكیل شده است. هر چند با وجود این تلاش و پیگیری در برخی استان ها اما آمار تعداد كشاورزانی كه عضو نظام  در استان شده اند درصد پایینی از مجموع كشاورزان را شامل می شود. این پوشش پایین و همچنین استقبال ضعیف برای تمدید پروانه فعالیت ناشی از مشكلات ساختاری و ارتباطی است كه نظام های صنفی با آن دست به گریبان هستند.این ضعف به میزان قابل توجهی به عدم آگاهی و شناخت مدیران و كارگزاران دولتی و همچنین كشاورزان و بهره برداران بخش كشاورزی نسبت به كاركردها و تأثیرات این نظام در بخش كشاورزی و روستایی ربط پیدا می كند.

6- اگر چه توجه و تلاش های شماری از نظام های صنفی كشاورزی به موضوع مهم آموزش، واقعا ستودنی است اما بدون تعارف می توان گفت كه آموزش در اكثریت نظامهای صنفی كشاوزری شهرستانی، استانی و ملی نه تنها برای اعضا بلكه برای خود اعضای هیئت مدیره شان ، توسط خودشان مورد بی مهری قرار گرفته است.  آموزش یكی از وظایف اصلی نظام های صنفی است كه در آیین نامه اجرایی، اساسنامه ها، دستورالعمل ها و نظام نامه های مصوب پیش بینی و مورد توجه قرار گرفته است و از طرفی، هر نهادی اعم از دولتی، غیردولتی، خصوصی، تعاونی و... برای انجام بهتر وظایف، بهبود و پیشرفت در كارها و مهم تر از آن سلامت مالی و اداری نیازمند توجه و سرمایه گذاری در آموزش است.

7- انتظار می رود با حضور كشاورزان علاقمند و توانمند در مجموعه اعضای هیأت مدیره نظامهای صنفی كشاورزی كه عموماً بدون كمترین انتظار و با صرف وقت و هزینه شخصی پیگیر امور نظام های صنفی می باشند این نهاد مردمی دارای توانمندی لازم برای تحقق اهداف و وظایف مندرج در اساسنامه خود باشد.

8- كارشناسان مسئول نظام های صنفی كشاورزی و تشكل ها در سازمان تعاون روستایی استان ها و شهرستان ها از عوامل مهم و تأثیرگذار در موفقیت نظامهای صنفی كشاورزی هستند و در استان هایی كه تعامل رئیس نظام صنفی و مسئول امور تشكل ها و نظام صنفی تعاون روستایی استان، پیوسته و هدف مدار بوده است، آن نظام صنفی در رده موفق ها قرار گرفته است. در نتیجه انتظار می رود با این تعاملات شاهد ارتقای كمی و كیفی نظام های صنفی در سطح استان ها و در نهایت بخش كشوری باشیم.